Naar de inhoud

Erfgenaam

Wie erfgenaam is, krijgt niet alleen bezittingen maar mogelijk ook schulden. Daarom maakt het uit of en hoe u de erfenis aanvaardt.

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026

Gratis eerste contact
Bel 0412 629150

Wie is erfgenaam?

Een erfgenaam volgt de overledene op in diens vermogen: in de bezittingen en in de schulden. U kunt erfgenaam zijn op grond van de wet of op grond van een testament. Heeft de overledene geen testament gemaakt, dan geldt het wettelijk erfrecht uit Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek.

De wet roept de erfgenamen in groepen achter elkaar. Eerst komen de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. Zijn die er niet, dan de ouders, broers en zussen; daarna de grootouders en tot slot de overgrootouders, telkens met hun afstammelingen in de plaats van wie al is overleden. Bloedverwanten verder dan de zesde graad erven niet.

Een partner met wie de overledene alleen samenwoonde, is zonder testament geen erfgenaam, ook niet met een samenlevingscontract. Hetzelfde geldt voor stiefkinderen. Wie dat anders wil, moet het in een testament regelen.

Welke keuzes heeft u als erfgenaam?

U bent niet verplicht een erfenis te aanvaarden. De wet geeft u drie mogelijkheden. Uw keuze geldt voor de hele nalatenschap en kunt u niet onder voorwaarden maken.

Zuiver aanvaarden

U krijgt uw deel van de bezittingen en bent ook aansprakelijk voor de schulden, zo nodig met uw eigen vermogen. Daarvoor hoeft u geen verklaring af te leggen.

Beneficiair aanvaarden

U aanvaardt onder voorrecht van boedelbeschrijving. Eerst worden de schulden uit de nalatenschap betaald; wat overblijft, wordt verdeeld. Voor schulden die de nalatenschap niet kan betalen, bent u niet aansprakelijk.

Verwerpen

U wordt geen erfgenaam, krijgt niets en betaalt geen schulden. Uw kinderen kunnen dan in uw plaats erfgenaam worden; zij moeten zelf ook kiezen.

Hoe en waar maakt u uw keuze kenbaar?

Beneficiair aanvaarden of verwerpen doet u met een verklaring bij de griffie van de rechtbank in het arrondissement waar de overledene zijn laatste woonplaats had. Woonde de overledene in Oss of omgeving, dan is dat de Rechtbank Oost-Brabant. De verklaring wordt ingeschreven in het openbare boedelregister.

Bij beneficiaire aanvaarding moet de nalatenschap volgens de wettelijke regels worden vereffend. Dat betekent onder meer een boedelbeschrijving en het voldoen van de schuldeisers voordat er iets aan de erfgenamen wordt uitgekeerd.

Er geldt geen vaste wettelijke termijn om te kiezen. Een belanghebbende, zoals een schuldeiser of een mede-erfgenaam, kan de kantonrechter wel vragen u een termijn te stellen. Kiest u niet binnen die termijn, dan wordt u geacht de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard.

Kunt u een erfenis ongemerkt aanvaarden?

Ja, ook door uw gedrag kunt u de nalatenschap zuiver aanvaarden. Sinds 1 september 2016 omschrijft de wet duidelijker wanneer dat zo is. Het gaat om een erfgenaam die zich ondubbelzinnig en zonder voorbehoud als zuiver aanvaardende erfgenaam gedraagt, doordat hij goederen van de nalatenschap verkoopt, bezwaart of op een andere manier aan de schuldeisers onttrekt.

Het betalen van de uitvaart uit de nalatenschap geldt niet als zuivere aanvaarding. Wees wel voorzichtig met het leeghalen van de woning, het verkopen van spullen of het opnemen van geld, zolang u nog niet weet of de nalatenschap meer bezittingen dan schulden bevat.

Wat als u na aanvaarding onverwachte schulden ontdekt?

Ook dat is sinds 1 september 2016 geregeld. Ontdekt u na zuivere aanvaarding een schuld van de nalatenschap die u niet kende en ook niet behoorde te kennen, dan machtigt de kantonrechter u om alsnog beneficiair te aanvaarden. U moet het verzoek doen binnen drie maanden na de ontdekking.

Is de nalatenschap al vereffend of verdeeld, dan kunt u binnen dezelfde termijn vragen om ontheffing van de plicht die schuld uit uw eigen vermogen te betalen. De kantonrechter weigert dat alleen als u zich zo heeft gedragen dat de schuldeiser erop mocht vertrouwen dat u de schuld zelf zou betalen. Of een schuld onverwacht is, hangt af van wat u had kunnen weten na onderzoek van de administratie en de bezittingen van de overledene.

Wat geldt voor minderjarige erfgenamen?

Een minderjarige kan niet zelf kiezen; dat doet de ouder met gezag of de voogd. Die kan de erfenis voor het kind alleen beneficiair aanvaarden, of verwerpen met toestemming van de kantonrechter. Wordt er niet binnen drie maanden gekozen, dan geldt de erfenis voor het kind als beneficiair aanvaard. Een minderjarige aanvaardt dus nooit zuiver.

Verwerpt u zelf een erfenis, denk dan aan uw minderjarige kinderen: zij kunnen in uw plaats erfgenaam worden. Over de volgende stap leest u bij verdeling van de nalatenschap en op de pagina erfrecht.

Veelgestelde vragen

Hoe lang heb ik om een erfenis te aanvaarden of te verwerpen?

De wet noemt geen vaste termijn. Een schuldeiser of andere belanghebbende kan de kantonrechter wel vragen u een termijn te stellen. Kiest u dan niet op tijd, dan geldt dat u zuiver heeft aanvaard.

Waar verwerp ik een erfenis?

Bij de griffie van de rechtbank in het arrondissement waar de overledene het laatst woonde. Voor Oss en omgeving is dat de Rechtbank Oost-Brabant. De verklaring wordt ingeschreven in het boedelregister.

Heb ik de erfenis al aanvaard als ik de uitvaart heb betaald?

Nee, het betalen van de uitvaartkosten uit de nalatenschap geldt niet als zuivere aanvaarding. Verkoopt u spullen of onttrekt u op een andere manier goederen aan de schuldeisers, dan kan dat wel zo zijn.

Wat is een onverwachte schuld?

Een schuld van de overledene die u bij uw keuze niet kende en ook niet had kunnen kennen, ook niet na onderzoek van diens administratie en bezittingen. Binnen drie maanden na de ontdekking kunt u de kantonrechter vragen om alsnog beneficiair te aanvaarden of om ontheffing.

“Door meneer Erkaslan is het proces soepel, snel en efficiënt verlopen. Fijne en snelle communicatie, kennis en kunde van de situatie.”
D., Culemborg, 1 augustus 2026
“Goeie communicatie en hele goeie hulp tijdens mijn gehele proces. Erg betrokken en voelde me gesteund.”
Rick Jurgen, Heerlen, 15 juli 2026
Lees alle reviews →
Andere rechtsgebieden