Naar de inhoud

Legaat

Niet iedereen die iets krijgt uit een testament, is erfgenaam. Wie een bepaald goed of geldbedrag toegewezen krijgt, is legataris.

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026

Gratis eerste contact
Bel 0412 629150

Wat is een legaat?

Met een legaat bepaalt iemand in zijn testament dat een omschreven goed of bedrag naar een bepaalde persoon of instelling gaat. Denk aan een sieraad, een schilderij, een geldbedrag of het vruchtgebruik van een woning. Degene die het legaat krijgt, heet de legataris.

Het verschil met een erfgenaam is groot. Een erfgenaam volgt de overledene op in zijn vermogen en krijgt een deel van alle bezittingen en schulden. Een legataris krijgt alleen wat in het legaat staat. Hij heeft daarvoor een vorderingsrecht op de gezamenlijke erfgenamen, tenzij het testament het legaat ten laste van bepaalde erfgenamen of andere legatarissen legt.

Een legaat wordt in een testament gemaakt. Voor bepaalde persoonlijke spullen, zoals kleding, sieraden en inboedelzaken, kan dat ook in een codicil: een handgeschreven, gedateerde en ondertekende verklaring.

Hoe krijgt u een legaat uitgekeerd?

De erfgenamen die het legaat moeten uitvoeren en de executeur moeten de legataris zo spoedig mogelijk op de hoogte brengen. De legataris kan daarna afgifte vragen: de overdracht van het goed of de betaling van het bedrag. Is er een executeur met beheer, dan geeft die in de regel de legaten af.

Een legaat van een geldsom is in beginsel zes maanden na het overlijden opeisbaar, tenzij het testament iets anders bepaalt. Dat geeft de erfgenamen tijd om de nalatenschap in kaart te brengen.

Een legaat wordt pas voldaan als alle andere schulden van de nalatenschap kunnen worden betaald. Is de nalatenschap daarvoor te klein, dan worden de legaten naar evenredigheid verminderd. Een legataris kan zo minder of zelfs niets ontvangen, maar hoeft nooit zelf schulden van de overledene te betalen.

Ook de legitieme portie van een onterfd kind kan gevolgen hebben voor een legaat. Is er onvoldoende om die te voldoen, dan kunnen legaten worden ingekort.

Wanneer vervalt een legaat?

Een legaat kan zijn doel missen. Overlijdt de legataris vóór de erflater, dan kan hij het legaat niet meer krijgen, tenzij het testament bepaalt dat een ander in zijn plaats komt. Bestaat het nagelaten goed niet meer, bijvoorbeeld omdat het al tijdens het leven van de erflater is verkocht, dan vervalt het legaat in beginsel ook.

De erflater kan aan een legaat een voorwaarde of een last verbinden waaraan de legataris moet voldoen. Een legataris is niet verplicht een legaat te aanvaarden. Hij kan het verwerpen, bijvoorbeeld als de last die eraan verbonden is zwaarder weegt dan wat hij ontvangt.

Wat als er onenigheid is over een legaat?

Een geschil over een legaat kan gaan over de uitleg van het testament: welk goed is precies bedoeld, of hoe hoog is het bedrag? Ook kan de afgifte uitblijven omdat de erfgenamen of de executeur eerst de schulden willen afwikkelen, of omdat zij het legaat betwisten.

Wij beoordelen voor erfgenamen en legatarissen wat het testament bepaalt en wat dat in hun situatie betekent. Lukt het niet om in overleg tot afgifte te komen, dan kan de legataris zijn vordering aan de rechter voorleggen; voor de regio Oss is dat de Rechtbank Oost-Brabant. Meer over erfrechtelijke geschillen leest u op de pagina erfrecht.

Veelgestelde vragen

Ben ik als legataris aansprakelijk voor de schulden van de overledene?

Nee. Een legataris is geen erfgenaam en hoeft geen schulden van de overledene te betalen. Wel gaan de schulden voor, zodat er voor het legaat minder of niets kan overblijven.

Wanneer krijg ik mijn legaat?

Na het overlijden moeten de erfgenamen of de executeur u informeren. Een geldlegaat is in beginsel zes maanden na het overlijden opeisbaar, tenzij het testament iets anders bepaalt. Afgifte volgt zodra vaststaat dat de andere schulden kunnen worden betaald.

Kan ik een legaat weigeren?

Ja. U bent niet verplicht een legaat te aanvaarden. Dat kan verstandig zijn als er een last of voorwaarde aan verbonden is die u niet wilt of kunt nakomen.

Wat is het verschil tussen een legaat en een erfstelling?

Bij een erfstelling benoemt het testament iemand tot erfgenaam van de hele nalatenschap of een deel daarvan. Bij een legaat krijgt iemand een bepaald goed of bedrag. Een erfgenaam deelt in bezittingen en schulden, een legataris alleen in wat hem is toegewezen.

“Door meneer Erkaslan is het proces soepel, snel en efficiënt verlopen. Fijne en snelle communicatie, kennis en kunde van de situatie.”
D., Culemborg, 1 augustus 2026
“Goeie communicatie en hele goeie hulp tijdens mijn gehele proces. Erg betrokken en voelde me gesteund.”
Rick Jurgen, Heerlen, 15 juli 2026
Lees alle reviews →
Andere rechtsgebieden