Naar de inhoud

Gezag

Ouderlijk gezag is de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding van een minderjarig kind en voor de belangrijke beslissingen over zijn leven. De wet regelt wie het gezag heeft en wat er gebeurt als ouders uit elkaar gaan.

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026

Gratis eerste contact
Bel 0412 629150

Wat houdt gezag in?

Minderjarigen staan onder gezag. Wie het gezag heeft, is verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind, beheert zijn vermogen en vertegenwoordigt het, bijvoorbeeld bij de keuze van een school of een medische behandeling. De wet verplicht een ouder met gezag ook om de band van het kind met de andere ouder te bevorderen.

Gezag is iets anders dan omgang. Ook een ouder zonder gezag heeft recht op en de plicht tot omgang met zijn kind. Alleen de rechter kan dat omgangsrecht ontzeggen, en alleen om zwaarwegende redenen.

Meestal hebben beide ouders samen het gezag. Het kan ook bij één ouder liggen, of bij een ouder samen met een partner die geen juridische ouder is. Kan geen ouder het gezag uitoefenen, dan wordt een voogd benoemd. Dat kan iemand zijn die een ouder daarvoor heeft aangewezen, bijvoorbeeld in een testament, een familielid of een gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming.

Wanneer heeft u automatisch gezag?

Wordt een kind geboren tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap van zijn ouders, dan hebben beide ouders vanaf de geboorte samen het gezag.

Voor ongehuwde ouders is de regel op 1 januari 2023 veranderd. Wie op of na die datum een kind erkent, oefent samen met de moeder automatisch het gezag uit. Dat is anders als de moeder en de erkenner bij de erkenning verklaren dat de moeder alleen het gezag houdt, als de rechtbank vervangende toestemming voor de erkenning heeft gegeven, of als er al een voogd is. Is het kind vóór 2023 erkend, dan is gezamenlijk gezag er alleen als de ouders dat hebben laten aantekenen in het gezagsregister.

Wat gebeurt er met het gezag na een scheiding?

Na een echtscheiding houden de ouders samen het gezag. Dat is het uitgangspunt van de wet: een kind heeft na de scheiding recht op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders. Hetzelfde geldt voor ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag die uit elkaar gaan. Zij leggen hun afspraken over de zorg vast in een ouderschapsplan.

De rechter kan op verzoek bepalen dat het gezag voortaan bij één ouder ligt. Dat kan alleen als er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren raakt tussen de ouders en verbetering niet binnen afzienbare tijd te verwachten is, of als de wijziging om een andere reden in het belang van het kind noodzakelijk is. De wet legt de lat daarmee hoog.

Hoe beslist de rechter in een gezagskwestie?

Bij elke beslissing over gezag staat het belang van het kind voorop. De rechter kan de Raad voor de Kinderbescherming vragen om onderzoek te doen en advies te geven. Kinderen van twaalf jaar en ouder krijgen de gelegenheid hun mening te geven; ook jongere kinderen kunnen worden gehoord. Zijn de belangen van het kind en die van de ouders met elkaar in strijd, dan kan de rechter een bijzondere curator benoemen die opkomt voor het kind.

Ook als u samen het gezag heeft maar het niet eens wordt over een belangrijke beslissing, zoals de schoolkeuze, een verhuizing of een medische behandeling, kunt u dat geschil aan de rechter voorleggen. De rechter neemt dan de beslissing die in het belang van het kind wenselijk is. Zaken uit de regio Oss komen bij de Rechtbank Oost-Brabant in 's-Hertogenbosch.

Grijpt de overheid in omdat de ontwikkeling van een kind ernstig wordt bedreigd, bijvoorbeeld met een ondertoezichtstelling, dan is dat jeugdrecht.

Kan een nieuwe partner gezag krijgen?

Een ouder die alleen het gezag heeft, kan de rechtbank samen met zijn of haar partner vragen om hen gezamenlijk met het gezag te belasten, ook als die partner geen juridische ouder is. De partner moet in een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind staan. Heeft het kind ook een andere juridische ouder, dan gelden extra voorwaarden over hoe lang u al samen voor het kind zorgt en hoe lang de ouder al alleen het gezag heeft.

Lievekamp Advocaten in Oss adviseert ouders en partners over gezag en staat hen bij in procedures. Een overzicht van onze andere familiezaken vindt u op de pagina personen- en familierecht.

Veelgestelde vragen

Verlies ik het gezag als ik ga scheiden?

Nee. Na een echtscheiding houden beide ouders in principe samen het gezag. Alleen de rechter kan bepalen dat één ouder het gezag krijgt, en alleen als dat in het belang van het kind noodzakelijk is.

Heb ik als ongehuwde vader automatisch gezag?

Heeft u uw kind op of na 1 januari 2023 erkend, dan heeft u in de meeste gevallen automatisch samen met de moeder het gezag. Bij een erkenning vóór die datum moet het gezamenlijk gezag apart zijn aangevraagd en in het gezagsregister zijn aangetekend. In dat register kunt u nagaan hoe het gezag over uw kind is geregeld.

Wat is het verschil tussen gezag en omgang?

Gezag gaat over de verantwoordelijkheid voor het kind en de beslissingen over zijn leven. Omgang gaat over het contact tussen ouder en kind. Ook een ouder zonder gezag heeft recht op omgang, tenzij de rechter dat om zwaarwegende redenen ontzegt.

Mag mijn ex met de kinderen verhuizen zonder mijn toestemming?

Heeft u samen het gezag, dan is een verhuizing met grote gevolgen voor de kinderen een beslissing die u samen neemt. Bent u het niet eens, dan kan de ouder die wil verhuizen de rechter om vervangende toestemming vragen. De rechter weegt dan alle belangen af, met het belang van het kind voorop.

“Door meneer Erkaslan is het proces soepel, snel en efficiënt verlopen. Fijne en snelle communicatie, kennis en kunde van de situatie.”
D., Culemborg, 1 augustus 2026
“Goeie communicatie en hele goeie hulp tijdens mijn gehele proces. Erg betrokken en voelde me gesteund.”
Rick Jurgen, Heerlen, 15 juli 2026
Lees alle reviews →
Andere rechtsgebieden