Naar de inhoud

Mishandeling

Verdacht van mishandeling? Of iets strafbaar is en hoe zwaar, hangt af van wat er precies is gebeurd, wat uw bedoeling was en wat het gevolg was.

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026

Gratis eerste contact
Bel 0412 629150

Wat is mishandeling volgens de wet?

De wet zegt niet precies wat mishandeling is. In de rechtspraak geldt als mishandeling: opzettelijk bij een ander pijn of letsel veroorzaken. Schoppen of slaan is dus niet nodig. Een duw, een klap of het hardhandig vastpakken van iemand kan al genoeg zijn als dat pijn doet.

Met mishandeling wordt ook gelijkgesteld het opzettelijk benadelen van iemands gezondheid. Een poging tot eenvoudige mishandeling is niet strafbaar. Bij de zwaardere vormen van mishandeling is een poging wel strafbaar.

Welke vormen van mishandeling zijn er?

Het strafrecht maakt onderscheid naar de bedoeling van de verdachte en naar het letsel. De straffen hieronder zijn de wettelijke maxima. De rechter bepaalt de straf binnen dat maximum, aan de hand van de omstandigheden van de zaak en uw persoonlijke situatie.

Eenvoudige mishandeling

Opzettelijk pijn of letsel toebrengen. Ten hoogste drie jaar gevangenisstraf of een geldboete, en meer als er zwaar lichamelijk letsel of de dood uit volgt.

Mishandeling met voorbedachten rade

De mishandeling is vooraf in rust beraamd. Ten hoogste vier jaar gevangenisstraf, en meer bij zwaar letsel of de dood.

Zware mishandeling

Opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toebrengen, zoals blijvend letsel of een ernstige verwonding. Ten hoogste acht jaar gevangenisstraf.

Zware mishandeling met voorbedachten rade

Zware mishandeling die vooraf is beraamd. Ten hoogste twaalf jaar gevangenisstraf.

Wanneer is de straf hoger?

Het Wetboek van Strafrecht maakt het mogelijk de gevangenisstraf met een derde te verhogen. Dat geldt onder meer bij mishandeling van een partner, een ouder of een kind, dus bij huiselijk geweld, en bij mishandeling van een ambtenaar, zoals een politieagent, tijdens zijn werk. Ook het toedienen van stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid valt hieronder.

Bij een veroordeling voor een ernstig geweldsmisdrijf mag de rechter in bepaalde gevallen geen taakstraf als enige straf opleggen. Bij een verdenking van zware mishandeling is het daarom extra belangrijk dat goed wordt gekeken naar de feiten en de juiste kwalificatie.

Dader of slachtoffer: wie begon er?

Bij een vechtpartij is vaak niet duidelijk wie er begon. De politie gaat er in de praktijk meestal van uit dat er één dader en één slachtoffer is, maar zo zwart-wit hoeft het niet te zijn. Soms zijn beide partijen over en weer betrokken geweest.

Wie zich verdedigt tegen een directe, onrechtmatige aanval, is niet strafbaar als die verdediging noodzakelijk en in verhouding was. Dat heet noodweer. Ging u verder dan nodig, maar kwam dat door een hevige emotie die de aanval bij u veroorzaakte, dan kan sprake zijn van noodweerexces. Of een beroep daarop kans maakt, hangt sterk af van de details. Het is daarom verstandig om dat met een advocaat te bespreken voordat u een verklaring aflegt; lees ook waarom het zwijgrecht in strafzaken belangrijk is.

Hoe loopt een zaak over mishandeling af?

Bij een eenvoudige mishandeling kan het Openbaar Ministerie de zaak zelf afdoen met een strafbeschikking, bijvoorbeeld een geldboete of taakstraf. Accepteer die niet zonder advies, want ook een strafbeschikking kan op uw strafblad komen. In andere gevallen volgt een dagvaarding. Zaken uit de regio Oss komen dan bij de Rechtbank Oost-Brabant in 's-Hertogenbosch.

Het slachtoffer kan zich in de strafzaak voegen als benadeelde partij en een schadevergoeding vragen. Ook daarover kunt u verweer voeren. Wat er in de verschillende fases gebeurt, van verhoor tot zitting en hoger beroep, leest u op onze pagina over strafrecht.

Wat kunnen wij voor u doen?

Wij bekijken het dossier kritisch: wat zeggen de getuigen, zijn er camerabeelden en wat blijkt uit medische informatie over het letsel? Wij beoordelen in een vroeg stadium of er sprake kan zijn van noodweer of noodweerexces, en adviseren u over uw proceshouding. Waar dat aan de orde is, kunnen wij u ook helpen met het doen van tegenaangifte.

Wordt u verdacht van mishandeling? Neem dan contact met ons op, bij voorkeur vóór het eerste verhoor. Voor de kosten verwijzen wij naar onze tarieven.

Veelgestelde vragen

Is een duw al mishandeling?

Dat kan. Voor mishandeling is genoeg dat u opzettelijk pijn of letsel heeft veroorzaakt. Een duw die pijn doet, kan daarom als mishandeling worden aangemerkt, ook als er geen zichtbaar letsel is.

Wat is het verschil tussen mishandeling en zware mishandeling?

Bij zware mishandeling had de verdachte opzet op zwaar lichamelijk letsel, zoals een botbreuk of blijvende schade. Op zware mishandeling staat een veel hogere maximumstraf dan op eenvoudige mishandeling. De grens tussen beide is in de praktijk niet altijd scherp.

Ik heb mij alleen verdedigd. Ben ik dan strafbaar?

Niet als er sprake was van noodweer: een verdediging tegen een directe, onrechtmatige aanval die noodzakelijk en in verhouding was. De rechter toetst dat streng. Bespreek met een advocaat welke feiten daarvoor van belang zijn voordat u verklaart.

Kan een mishandeling zonder rechter worden afgedaan?

Ja. Bij eenvoudige mishandeling kan het Openbaar Ministerie een strafbeschikking opleggen. U kunt daartegen verzet doen, waarna de rechter de zaak beoordeelt. Wie betaalt of de straf uitvoert, doet afstand van dat verzet.

“Door meneer Erkaslan is het proces soepel, snel en efficiënt verlopen. Fijne en snelle communicatie, kennis en kunde van de situatie.”
D., Culemborg, 1 augustus 2026
“Goeie communicatie en hele goeie hulp tijdens mijn gehele proces. Erg betrokken en voelde me gesteund.”
Rick Jurgen, Heerlen, 15 juli 2026
Lees alle reviews →
Andere rechtsgebieden