Executeur
De executeur wikkelt de nalatenschap af en is daarmee voor de erfgenamen een belangrijke figuur. Wat mag hij, wat moet hij, en wat kunt u doen als het niet goed gaat?
Laatst bijgewerkt: 6 november 2026
Wat is een executeur?
Een executeur wordt benoemd bij testament. Dat kan een erfgenaam zijn, een familielid, een vertrouwenspersoon of een professional. De overledene kan ook meer executeurs benoemen; zij mogen dan in beginsel ieder afzonderlijk handelen. Zijn zij het onderling oneens, dan beslist de kantonrechter.
Niemand is verplicht executeur te worden. De benoemde persoon wordt pas executeur als hij de benoeming na het overlijden aanvaardt. Een belanghebbende kan de kantonrechter vragen een termijn te stellen waarbinnen hij moet laten weten of hij aanvaardt. Wie onder bewind staat, failliet is of in de schuldsanering zit, kan geen executeur zijn. Met een verklaring van executele van de notaris kan de executeur bijvoorbeeld aan de bank laten zien dat hij bevoegd is.
Heeft de overledene geen executeur benoemd, dan kunnen de erfgenamen dat niet alsnog zelf doen. Zij wikkelen de nalatenschap dan samen af, of geven een van hen of een derde een volmacht om dat namens hen te doen.
Wat zijn de taken van een executeur?
Tenzij het testament iets anders bepaalt, beheert de executeur de goederen van de nalatenschap en betaalt hij de schulden die tijdens zijn beheer moeten worden voldaan. Hij maakt een boedelbeschrijving met een voorlopige staat van de schulden, geeft legaten af en zorgt in de regel voor de aangifte erfbelasting.
Zolang de executeur beheert, kunnen de erfgenamen niet zonder zijn medewerking of toestemming van de kantonrechter over goederen van de nalatenschap beschikken. De executeur vertegenwoordigt de erfgenamen in en buiten rechte. Om schulden te betalen of legaten af te geven mag hij goederen verkopen, ook een woning. Hij overlegt daarover zo mogelijk met de erfgenamen, en het testament kan bepalen dat hun toestemming nodig is; die kan de kantonrechter vervangen.
Een gewone executeur verdeelt de nalatenschap niet. Hij maakt haar klaar voor verdeling, waarna de erfgenamen samen verdelen; zie verdeling van de nalatenschap. Het testament kan de executeur wel ruimere bevoegdheden geven, bijvoorbeeld als executeur-afwikkelingsbewindvoerder die zelf mag verdelen.
Tenzij het testament iets anders regelt, heeft de executeur recht op een loon dat de wet vaststelt als percentage van de waarde van de nalatenschap. Dat loon en de kosten van de executele zijn schulden van de nalatenschap.
Welke rechten heeft u als erfgenaam tegenover de executeur?
De executeur moet de erfgenamen de inlichtingen geven die zij over zijn werkzaamheden vragen. Na afloop van zijn taak legt hij rekening en verantwoording af aan de erfgenamen. Daaruit moet blijken wat er is ontvangen en uitgegeven en hoe de nalatenschap is afgewikkeld.
Een executeur met beheer heeft veel invloed, en dat kan spanning geven. Erfgenamen ervaren soms dat de afwikkeling te lang duurt, dat informatie uitblijft of dat de executeur een mede-erfgenaam bevoordeelt. Begin dan met een schriftelijk verzoek om informatie en een overzicht van de stand van zaken.
Blijft dat zonder resultaat, of schiet de executeur ernstig tekort, dan kan een erfgenaam de kantonrechter verzoeken de executeur te ontslaan. Ook de executeur zelf of het Openbaar Ministerie kan dat vragen. Voor de regio Oss behandelt de kantonrechter van de Rechtbank Oost-Brabant zo'n verzoek.
Bent u zelf benoemd tot executeur?
Dan neemt u een verantwoordelijke taak op u. U beslist eerst of u de benoeming aanvaardt. Daarna is het van belang dat u de bezittingen en schulden zorgvuldig in kaart brengt, schuldeisers in de juiste volgorde betaalt en de erfgenamen op de hoogte houdt. Let ook op hoe de erfgenamen de nalatenschap aanvaarden: bij beneficiaire aanvaarding gelden de wettelijke regels voor vereffening, zie erfgenaam.
Wij adviseren executeurs over hun bevoegdheden en verplichtingen, en erfgenamen die vragen hebben over het optreden van de executeur. Meer over ons werk in erfrechtzaken leest u op de pagina erfrecht.
Veelgestelde vragen
Moet ik de benoeming tot executeur aanvaarden?
Nee, niemand is verplicht executeur te worden. U wordt pas executeur als u de benoeming na het overlijden aanvaardt. Een belanghebbende kan de kantonrechter vragen u een termijn te stellen om die keuze te maken.
Kunnen erfgenamen zelf een executeur benoemen?
Nee, alleen de overledene kan dat in zijn testament doen. De erfgenamen kunnen wel samen een van hen of een ander een volmacht geven om de nalatenschap af te wikkelen.
De executeur geeft geen informatie. Wat kan ik doen?
Een executeur moet erfgenamen op hun verzoek inlichtingen geven en na afloop rekening en verantwoording afleggen. Vraag schriftelijk om een overzicht. Blijft een reactie uit of gaat het ernstig mis, dan kunt u de kantonrechter om ontslag van de executeur vragen.
Mag de executeur het huis verkopen?
Als dat nodig is om schulden te betalen of legaten af te geven, mag hij goederen van de nalatenschap verkopen, ook een woning. Het testament kan bepalen dat de erfgenamen moeten instemmen; weigeren zij, dan kan de kantonrechter die toestemming vervangen.
“Door meneer Erkaslan is het proces soepel, snel en efficiënt verlopen. Fijne en snelle communicatie, kennis en kunde van de situatie.”
“Goeie communicatie en hele goeie hulp tijdens mijn gehele proces. Erg betrokken en voelde me gesteund.”